Wednesday, September 5, 2007

Usapang Sex, at ang patuloy na paghihirap ng Pilipinas (Artikulong aking 'pinasa sa Klase ni Mr. Leste, LPU)

Masarap ang sex.

Mahalaga na masarap ang sex upang gawin natin ito. Sa kasalukuyan, ito ang pinakamabisang paraan ng pagpapalaganap ng sangkatauhan (o ng anumang hayop na nakasalalay ang pag-iral sa sekswal na reproduksyon). Ang sex ay produkto ng napakahabang proseso ng ebolusyon. Sa madaling salita, ‘kumbaga sa sukang-paombong, pinasarap ito ng panahon.

Sa lahat ng mga nilalang, tanging tao lamang ang may kakayahang maki-pag sex kung kailan niya gustuhin. Karaniwan kasi, ang pagtatalik ay nagaganap lamang kung kainitan na ng babaeng hayop. Ito yung tinatawag na “oestrus period” o “period of sexual receptivity.” Kaya naman nakakakita tayo ng mga asong kalye na nagyayarian sa gitna ng kalsada: hindi kasi mapigilan ng babaeng aso (“bitch” sa wikang inggles) ang tawag ng kalikasan. Kumbaga panahon na iyon upang palaganapin ang kanilang lahi. At sa bawat henerasyon na nagiging bunga ng nasabing pisikal na ugnayan ay umuusad ang mabagal na proseso ng ebolusyon.

Iyon ang isa sa malaking pagkakaiba ng tao sa iba pang mga hayop. Kung sa kanila ay pwedeng “sex anywhere, but not anytime”, sa atin naman ay pwedeng “sex anytime, but not anywhere.” (Bagama’t may mga tao rin namang, anytime na ay anywhere pa. Sila yung tinatawag na mga walang kahihiyan.) Sa anggulo ng ebolusyon at natural na basehan ng moralidad (hindi iyong dikta ng anumang relihiyon kundi iyong moralidad na produkto ng daang siglong pakikipag-ugnayan ng tao sa kanyang pamayanan), walang masama sa sex kung ito ay sa pagitan ng dalawang nagkakaunawaang tao na nasa tamang gulang (consenting adults).

Mainam ang sex sa maraming bagay. Nakakatanggal ito ng stress (dahil sa nakakapag-pa-kalmang epekto ng hormone na oxytocin), nakakapagpalakas ng immune system (tumataas ang produksyon ng T-killer cells at hormone na endorphin tuwing orgasm), nakaka-relax ng katawan at nakakapagpagana ng antok (gamot sa insomnia), nakakabawas ng taba (bilang isang ehersisyo), nakakapagpaganda ng buhok at kutis (dahil sa pagtaas ng produksyon ng estrogens) at ayon sa ilang pag-aaral ay mabisang laban ang sex sa osteoporosis. Sa madaling salita, kapag ang isang tao ay nakikipag-sex, tumataas ang produksyon ng mga “feel-good” hormones sa kanyang katawan. (Kaya naman hindi nakapagtataka na marami ang na-a-adik sa sex. At ang tawag sa taong sobrang hilig sa sex ay manyakis.)

Sa mga Homo sapiens , ang produkto ng isang matagumpay na pagniniig ay ang pagbubuntis ng babae, na pagkatapos ng siyam na buwan ay ang paglabas ng isang maliit na tao (o minsan ay mahigit pa sa isa) na tinatawag rin namang sanggol. Maraming kabataang Pilipino ang tila ignorante sa nabanggit na proseso.

Sadya nga bang ganoon ka-ignorante ang maraming “nakaka-disgrasya” o “nadidisgrasya” na mga kabataan (tulad ko) at hindi nila naiisip na kapag sila ay nagniig ay maaaring may mabuong maliit na tao sa sinapupunan ni babae? Hindi naman siguro, sapagka’t marami dyang mga matatalino naman ang nauuwi rin sa nasabing kalagayan.

Sa aking palagay ay mayroon pang mas malalim na dahilan sa kasalukuyang epidemya ng “teen-age pregnancies” sa ating lipunan. Dito papasok ang mentalidad ng kabataang Pilipino ukol sa sex at ang kaakibat na patuloy na paghihirap ng ating bayan.

Ano nga ba ang kaugnayan ng pananaw sa sex ng mga Pilipino sa patuloy na paghihirap ng Pilipinas?

Katulad ng nabanggit na, ang sex, bilang produkto at pwersa ng ebolusyon ay nakatatak na sa ating katauhan. Sa madaling sabi, ito ay bahagi ng ating instinktwal na kabuuan. At dahil nga instinktwal, mababakas rin sa iba pa nating mga kilos kung paano natin ituring ito. Marami tayong mga desisyon sa buhay kung saan ang mga pang-malayuang bunga (long term consequences) ay isina-sakripisyo natin sa mga pang-malapitang tubo (short term gains). Merong naaangkop na halimbawa ang mga taga-Scandinavia ukol diyan sa pagiging “short-sighted” na mga kapasiyahan. Para daw iyang pag-ihi sa sariling salawal sa panahon ng tag-lamig upang maibsan ang pangangatog ng tuhod: sa umpisa ay kaaya-aya ang mainit na pakiramdam, subali’t pagkatapos noon ay nakakadiri at hindi kanais-nais na karanasan.

Makikita ang tinuran sa itaas sa mga patakaran sa maraming panig ng ating lipunan na naka-base sa mga malapitang tubo. Halimbawa ay ang pag-gamit ng dinamita sa pangingisda, o ang walang patumanggang pagkalbo ng ating mga kabundukan, o ang pag-gamit ng mga bawal na kemikal sa paghahayupan at sa kabukiran. Oo, malaki ang tubo ng mga nabanggit na mga pamamaraan sa malapit na hinaharap, nguni’t ano naman ang bunga nito sa malayong bukas?

Ganyan din kasi ang sex. Ang anumang pangamba sa hinaharap ay napakabilis malunod sa panandaliang sarap at aliw na dulot nito . Dahil nga napaka-instinktwal, pumapaibabaw ito sa ating rasyonal na kaisipan, na maging ang mga sinasabing matatalino ay nagmimistulang mga gago, ignorante at napapasailalim na lamang sa bugso ng kamunduhan. Kaya naman nararapat lamang na handa tayo sa mga ganitong pagkakataon. Kailangang alam natin ang mga tamang pamamaraan upang hindi mabuntis o makabuntis. (Iyon ay kung marami pa tayong ibang plano sa buhay na hindi nangangailangan niyong maliit na tao*).

Isang simpleng halimbawa ay ang pag-gamit ng kondom, na bagama’t hindi rin naman 100% na siguradong iwas-buntis ay nakakatulong sa mithiing tinuran, at kahit papaano rin ay nakakatulong sa pag-iwas sa mga nakakahawang sekswal na sakit. Ngunit dahil ang kamalayan ng sambayanang Pilipino ay pirming naka-ayon sa mga aral mula sa pulpito ng simbahan, ang simpleng pagbili ng kondom sa suking tindahan ay tinitingnan ng marami na parang isang krimen at tuloy ay kahiya-hiyang gawin.

Ito ang hindi naiintindihan ng mga relihiyosong institusyon sa Pilipinas. Para sa simbahan, ang tanging paraan upang masugpo ang epidemyang pagbubuntis ng ating mga kabataan ay ang pag-akay sa kanila sa “tamang daan.” Oo, sang-ayon ako dito. At kung isa ka sa mga relihiyoso na nasa “tamang daan” at sumusunod sa utos ng iyong simbahan patungkol sa kamunduhan ay malugod kitang binabati! Kung isa ka doon sa mga kayang maghintay ng sakramento ng kasal bago tikman ang tinatawag na “luto ng Diyos” (isa sa mga terminolohiyang bahagi ng maling pagtingin natin sa sex) ay saludo ako sa iyong paninindigan! Napakaganda nga sana kung marami sa ating mga kabataan ang tumatahak sa daang inihanda ng mga relihiyosong institusyon.

Subali’t ito ba ang realidad na nakikita natin sa kasalukuyan?

Ayon na rin sa ating pinag-aralan, noong 2005, tinatayang 40% ng isinilang, o katumbas ng 900,000 na bagong silang na sanggol ay kontribusyon ng mga kabataan sa gulang na 15-24 taon**. Sa aking munting bayan, tatlo sa apat na humaharap sa altar ay hindi dahil sa tunay silang nagmamahalan. Ito ay mga kabataan, ang iba pa nga ay hindi pa nakakapagtapos sa mataas na paaralan. Ganoon na lang ba talaga kawagas ang kanilang pagmamahalan at hindi na sila makapaghintay na makahanap ng sariling kabuhayan at bumukod muna mula sa kanilang mga magulang bago magpakasal at magsama ng habang-buhay?

Tama ang iyong hula: “Nadisgrasya si babae...”. At oo, iyan rin ang umiikot na bulungan sa labi ng mga tsismosong nakiki-saksi sa nasabing mga sakalan, este, kasalan. “Tingnan mo nga naman ‘yang dalaginding ni Aling Tikya, aba, eh, nasa loob pala ang kulo ng lintsak na bata ‘yan!” “Hindi man lang nakapagpigil...ga-gradweyt na sana sa Lyceum sa isang taon. Disinsana’y makahanap sya ng magandang trabaho at matustusan ang iba pang mga kapatid na nag-aaral.” “Tsk, tsk, tsk...saan naman kaya makikitira itong mag-asawa na ito eh yung pamilya ng kuya nya eh nakatira na rin sa kanilang mga magulang...” “Naku, pastor pa naman ang tatay. Baka sinusubok lang ni Lord...”

Ito ang trahedya ng maraming kabataang Pilipino sa kasalukuyan. Ang mga pangarap sa buhay ay naglalahong parang bula. Sa isang iglap ay mayroong isang sanggol kung saan ang buong buhay at kinabukasan ay nakasalalay sa kamay ng mga taong hindi lamang napigilan ang bugso ng kamunduhan. Subali’t masisi ba nating talaga ang kamunduhan ng ating mga kabataan? Hindi, sapagka’t tulad ng inilahad na ang sex ay bahagi ng katauhan at walang masama dito kung ito ay sa pagitan ng dalawang nagkakaunawaang indibidwal na nasa tamang gulang. At tayo rin naman ay hindi mga perpektong nilalang na walang kakayahang gumawa ng kamalian, hindi ba? Kailangan bang magbunga ng isang miserableng buhay ang isang “kamalian” (sa pananaw ng simbahan) na katulad ng “pre-marital sex”?

Sa aking palagay, ang sisi ay dapat ibunton sa kahirapan ng pagkuha sa mga tama at malinaw na gabay ukol sa mga alternatibong pamamaraan upang mapigilan ang pagbubuntis. Oo, wala namang nagbabawal upang bumili ang isang kabataan ng kondom mula sa kanyang suking tindahan, subali’t ang mentalidad ng marami (na halos eksklusibong bunga ng aral ng simbahan) ang nagpipigil upang lumaganap ang pag-gamit nito. Halimbawa, kapag ang isang babae ay nakitahan ng kondom, iisipin kaagad na siya ay maharot, o mas malala pa ay ituturing na isang puta. Nakakalungkot subali’t iyan ang totoo.

Sa Pilipinas, ang sex ay isang isyung bawal at hindi dapat tinatalakay, lalong-lalo na sa loob ng pamilya, kung saan mas mapapag-usapan sana ito nang may tamang gabay ng mga magulang. Hindi nakapagtataka na ang unang kaalaman ng isang teenager ukol sa sex ay puno ng kamalian at kabalbalan. Dahilan kung bakit ang pananaw nating mga Pilipino sa sex ay napakababaw pa, kabilang na ang maraming misteryo na ipinapalibot natin dito, katulad nga ng sinasabi na “luto ito ng Diyos”, na lalo lamang nakakadagdag ng kalituhan. At dahilan rin naman kung bakit ganoon ka-malisyoso ang marami sa atin kung ikukumpara sa ibang bansa na mas bukas at mulat ang lipunan ukol sa usaping sex.

Nakapanghihinayang ang maraming buhay na nasisira dahil sa hindi planadong pagbubuntis. Una, ay ang mga kabataang sa isang iglap ay biglang naging mga magulang. Nakakalungkot na maraming bagay bilang kabataan ang hindi na nila mararanasan dahil sa mga bagong responsibilidad na dulot ng maagang pagpapamilya. Pangalawa, ay ang ating mga magulang ito imbis na itutok na lang sana ang kanilang pagod sa pagpapabuti ng sariling kalagayan bilang paghahanda sa katandaan ay kailangan pa ngayong suportahan hindi lang ang mga anak, kundi pati na rin ang mga apo. At higit sa lahat na kaawa-awa ay ang kinabukasan ng sanggol na mamumulat sa isang kapaligiran na hindi lamang hikahos sa materyal na pangangailangan, kundi maging doon sa emosyonal na bahagi dahil sa masalimuot na kalakaran na dulot ng pilit na pagsasamahan ng dalawang taong hindi naman tiyak ang pag-iibigan.

Ang ganitong karanasan ng bawat henerasyon ng maraming pamilyang Pilipino ang tiyak na magtatali sa ating bayan sa kahirapang kanyang kinalulugmukan sa kasalukuyan. Nasa ating mga kabataang katulad ang kapangyarihan upang bumitaw sa nasabing paikot-ikot na pagdaloy ng kamalian.





###############
Tinatawag kong maliit na tao ang bunga ng sex upang bigyan ng bigat ang responsibilidad na naka-atang sa mga magulang ng indibidwal na ito. Ang mga sanggol ay mga nilalang na katulad rin nating may mga pangangailangan, dangan lang at hindi nila kayang ipahiwatig ang mga iyon sa atin.

Friday, August 31, 2007

Tuldok at Kuwit*

Ayokong hanapin mo ako dahil sa hindi mo ako makita, (malabo) dahil sa hindi mo ako maramdaman.(malabo pa rin)

Nitong nagdaang mga araw, nagbabago ako ng anyo. Isa akong yelo, na nakakulong sa bakal na puno ng kalawang. Hindi tumatakbo ang oras. Paano ako makakawala nang hindi natutunaw? Nang hindi nadudumhan?

Kung dumating ang oras na maghahanap ka, puntahan mo ang nagliliparang alikabok. Isa ako sa kanila. At kung sakaling mapuwing ka, isipin mong ako ang pumupuwing sa 'yo para di ka masaktan. Gusto kong maramdaman mo ang aking presensya nang hindi ako nakikita.

Kung madaan ka sa mga halaman, 'wag kang kukuha ni isang dahon man lang, baka ako ang iyong mapitas, malulungkot ako.

Pag ninais kong muling magbagong anyo, (ayoko pa) 'wag kang umasang makita ako, mag-iiba ako ng pormat disenyo.

Kung mapadaan ka sa umaagos na tubig, damhin mo iyon ng iyong mga palad. Wag mong punasan, isipin mo ako, hayaan mong matuyo at saka ako maglalaho.

Isipin mo lang akong tumatawa, tulad ng lagi kong ginagawa. Isipin mo lang akong tinotopak, at tawagin mo akong baliw, hindi pa rin ako masasaktan, tulad ng dati.

Hindi mo man ako makita, hindi ako lalayo. Magbago man ako ng anyo, ako pa rin ako. 'Wag mo na akong hanapin dahil hindi ako nagtatago, pero hindi ako magpapakita. Hayaan mong lumipas ang panahon...hanggang sa naisin kong ilapit ang langit sa aking puso...doon lang ako magiging malaya.



###############*
hindi ako lumilimot, at hindi ako lilimot. gusto ko lang maglakbay ng walang anino...ng walang kasaysayan

para sa isang kaibigan. patawad.

Tuesday, August 28, 2007

Katahimikan

Ang sabi nila nakakabaliw daw ang katahimikan. Mas maingay pa nga daw ito kaysa totoong ingay. Kapag tahimik ang paligid, nagugulumihan tayo. Mas natatakot pa tayo pag wala tayong naririnig. Siguro kasi malayong nasanay na tayo sa busina at sigawan ng araw-araw na buhay. Pag walang nagsasalita, ang laging hirit ay, “nakakabingi ang katahimikan”. Kung ang tinutukoy na pagkabingi ay ang kawalan ng kwenta ng ating mga tenga, di naman pede yon. Mabibingi lang tayo kung may naririnig at pag masyadong itong malakas, puwedeng mabuwag ang pinakaloob ng tenga o ang tinatawag na eardrum.

Pero marahil kaya ayaw ng tao ang katahimikan, kasi mas maingay pa rin talaga siya. Kaysa sa mga salita ng ibang tao, ang naririnig natin ay ating mga iniisip. Kahit mahina, binubulungan ng konsyensya ang kaluluwa. Sumisigaw ang ating puso pag nasasaktan. Umiiyak ang ating utak pag ito ay nanlulumo at pagod na kakaisip. Bumabalik sa ating alaala ang mga pangyayari, masama at maganda. Nagrereplay ang mga dating pag-uusap sa mga kaibigan at kung paano nagkahihiwahiwalay na. Nagkakaroon ng pagkakataon para saliksikin nang lahat na maliliit na detalye ng pagkakamali mo nung araw na iyon. Bumubugso ang sakit ng pagsisisi. Napapatingin ka sa paligid at narerealize mo kung nasan ka, at ayaw mo yon. Nakikita mo kung ano ka na ngayon at nandidiri ka. Naaalala mo na naman yung mga pangarap mo noon, at ngayon andito ka na, di mo pa rin natutupad.

Napapansin mo yung mga bagay na di mo agad napapansin dati. Tulad ng pagpatak ng ambon sa may bintana mo, o na caramel brown at hindi dark brown ang mata ng katabi mo. O kaya sa loob ng isang minuto, umubo yung housemate mo ng pitong beses at hindi lima. Mga tipong ganung bagay.

Kaya minsan di mo maintindihan mga tao. Pag magulo at maingay, nagrereklamo. Pag tahimik at walang nagsasalita, nagrereklamo. Kaya pala mas pinipili ng tao na magburyong sa harap ng tv hanggang mabobo sila sa sangkatutak na sitcoms. O kaya tiyagain na subaybayan ang mga radio drama pagsapit ng hapon kahit alam na naman nila ang kalalabasan. Siempre, hindi maganda ang isang drama kung walang nabuntis, nagka-amnesia, nangaliwa at dapat lang magkatuluyan yung dalawang bida sa dulo. Kung hindi, “Ano, ok ka lang?!!!”

Kaya din siguro never napuputol ang daloy ng chismis kahit saan ka pumunta. Basta may mapapagusapan, tuloy ang daldalan. Kahit madaling araw na at di ka makatulog, sige, pag-usapan pati si Tsu-tsu, yung aso ng kapitbahay. Mas okey na siguro yon kaysa maiwan kang kasama ang mga iniisip mo. Alam naman natin na andun lang sila palagi sa likod ng ating utak pero hanggang maaari, ipagtutulakan palayo. Nakakatakot kasi harapin ang mga bagay na di mo gusto. Mga bagay na di ka-ayaaya. Mga bagay na nagdudulot ng pagsikip ng dibdib o pagtutubig ng mata. Kasi totoo silang lahat. Nakakatakot ang katotohanan. Kaya walang tigil ang obsesyon sa mga magagandang damit, bagong sine, kotse, at cellphones. Pagsunod sa uso at pagkutya sa kung anong jologs. Para may bago na namang pag-uusapan. Corny naman kung yung bellbottoms o si Asiong Salonga palagi ang sentro ng diskusyon. Pano na ang mga peasant blouses at si Richard Gutierrez (anak ni Anabelle Rama at Eddie Gutierrez na sobrang gwapo, convinced ako na alien siya. Di possible na nanggaling siya sa mundong eto.)?

Kaya din uso ang siesta at inuman. Siesta, pagtulog ng tanghaling tapat kahit sobrang init at dapat naghahanda na pumasok sa eskuwela o sa opisina. Pero kaysa harapin ang masaklap na katotohanan, na oo, eto ang buhay, mas madali pumikit. Isarado ang talukap ng mga mata, at kalimutan na taga-dito ako. Hindi, ibang tao ako at hindi talaga eto ang buhay ko. Iba ang pinangarap ko para sa sarili ko. Hindi eto. At anong uri ka ng tao kung di ka nag-iinom? Paglulublob sa alak (sama mo pa ang bote) hanggang sa magdeliryo ka sa tuwa, hilo at galit. Ang pinakamagandang pulutan ay walang iba kundi kantyawan at halakhakan. Kahit ano, kahit masuka ka pa sa dami ng Red Horse na nalagok mo na, kahit sawa ka na sa paulit ulit na rendisyon ng Laklak by Teeth, kahit di mo type ang pulutang si Tsu-tsu, sasama ka pa rin. Basta wag lang mapag-isa. Nakakapag-isip kasi pag mag-isa at tahimik e. Ayaw natin nun.

Kaya nga nakakabingi ang katahimikan kasi yun lang ang panahon na naririnig natin ang sarili natin. Hindi ang pangaral ng magulang, pang-aasar ng mga kaklase o paglalambing ng syota. Naririnig natin ang mga pangangailangan ng kaluluwa at alam natin na di kaya maibigay. Naririnig natin ang atungal ng pusong nawawala at naghahanap. Naririnig natin ang kalam ng tiyan na kinakain na lang ang sarili para lumipas ang gutom. Naririnig natin ang libo-libong boses ng mga tao sa loob ng ating utak pero ikaw lang din lahat yon. Naririnig natin ang hinaing ng mga paang malayo ang nilakad sa bubog at matigas na lupa, ng walang patutunguhan. At sabay sabay silang nagsasalita. Basagin mo man ang salamin sa harap mo, pag tumingin ka sa mga natirang piraso, andun ka pa rin. Kahit anong gawin mo, kahit saan mo dalhin ang katawan mo, di ka makakatakas.

At ang katahimikan. Nakakatakot ang katahimikan.

Friday, August 10, 2007

Parang kayo, pero hindi!

She is a 24-year old copywriter. He is an architect. They met and became lovers in college. They broke up last year but remained to be "friends." They send sweet text messages and he calls her often to make sure she's okay. They still date. They still have sex. They don't see anyone else. It is obvious that they still love each other but when asked about their situation, she doesn't know the real score. Even her friends are in the dark. "Parang sila, pero hindi."

She works in a telecom. He is reviewing for the board. They are in the same barkada. They talk on the phone till 4 am. He gives her chocolates, flowers and CDs even when there is no occasion. Their friends are suspecting something. Bakit sila nagsosolo kapag may overnight inuman? Why does he hold her close on the dance floor? Bakit sila magkaholding hands lagi? Sila kaya? "He hasn't admitted anything," she rants. "But I let him hug and kiss me. Parang kami, pero hindi."

They work together in an ad agency. After office, they would watch movie, have dinner and stroll at Glorietta. She gave him Harry Potter books for his birthday in exchange for posing as her boyfriend to make an ex jealous. They made out during the company outing in Subic and never talked about it. He said "I love you" once but she wasn't sure if she heard him correctly because they were both drunk then. But one thing she is sure of is her feelings for him. She likes him. And she's assuming that with what he's doing to her and with her, he likes her, too. There's just one hitch: he has a girlfriend!

She is a 28-year-old virgin. He's a 35-year-old bachelor. Both mountaineers, they became close during their climbs. After a few dates in posh restaurants, he brings her to his condo where they would make out. They have been doing this for months. She wants to believe that "sila na" but then she's not really sure about it. "We don't talk about it but it doesn't really matter," she'd tell her friends. "What's important is I am enjoying this -- whatever it is."

Those were some stories shared by people involved in this study and I therefore conclude that...

The "parang kayo, pero hindi" stage. Others call it MU or mutual understanding. Pseudo-relationships. Pseudo-boyfriends. Flings. Almost like a relationship, but not quite. It is a phase where the persons involved are more than friends, but not quite lovers. Puwedeng may verbal agreement, puwedeng wala. One or both of you may have admitted your feelings, possible ding hindi. You just let your gestures do the talking for you. Walang pormal na ligawan na nangyari. Hindi kayo mag-dyowa. Pero sa kilos niyo, sa mga sinasabi niyo, parang kayo, pero hindi.

This kind of "relationship" can happen at different stages for different reasons. It can happen after a break-up. You still love each other, and you want to be with each other but you broke up for a reason. And for reasons that you alone know, ayaw niyo na muna magkabalikan.
It can also happen before a relationship, iyong pareho kayong nakikiramdam. Possible din na ayaw niyo munang mag-seryoso kaya kunwa-kunwarian lang muna. Testing lang.

Puwede ring hindi puwedeng maging kayo kasi isa sa inyo --usually the guy --may (minsan, mga) ka-relasyon na. Kaya habang hindi pa siya nakikipag-break doon sa girl (sabi niya makikipag-break siya soon pero di naman niya ginagawa), wala muna kayong relasyon para nga naman hindi siya nangagaliwa kasi "hindi naman kayo."

This pseudo-relationship stage, for a time, can be fun. Lalo na kung naghahanap ka lang naman ng "kalaro."

Pero huwag ka lang mag-e-expect na may patutunguhan kayo kasi wala talagang kasiguraduhan.

So bakit ang daming nagse-settle sa ganitong set up ganoong hindi naman sigurado kung may patutunguhan?

Iba't iba daw ang dahilan. Puwedeng for fun lang. Puwedeng "buti na iyan kesa wala" or puwede na iyang "pantawid-gutom." Meaning, habang wala pa iyong the real thing, doon muna sa kunwa-kunwarian.

For those who are not in a serious relationship, they would think that pseudo-relationship is better than no relationship at all. It would be fun, if all you are after for is that "kilig" feeling.
Aminado naman ako na currently, may mga pseudo-relationships din ako. No commitments involved. For the simplest reason that they couldn't commit, because one were either committed to someone else, or that one is not yet ready to commit.
My rationalization, "okay na iyun, kesa wala."

Ang habol ko lang naman ng iba ay yung kilig feeling. Iyong merong nagtatanong kung kumusta araw mo. Iyong merong ka-cuddle outdoor benches. Iyong kapag tumunog ang cellphone, mapapangiti ka na dahil alam mong galing sa kanya ang message. Iyong merong laging kasama. Habang wala pa ang the real thing, puwede na daw itong pagtiyagaan.

But then I learned that although it was only a pseudo-relationship, the emotions were real. And usually, in this kind of set up, mahirap ang kalagayan nang isa, eitheir the guy or the gal.

Una, you can't ask her to commit. Since it's not really a relationship, you can't demand commitment from your partner. Ano ba kayo? You will always be uncertain about your role in her life. You can't expect her to be always there with you. And if you feel jealous of some other creatures, you just have to keep it to yourself. Ano ka ba niya para magselos?

Pangalawa, what if you fall deeply in love with her? You can't be sure if she feels the same way. Baka nag-a-assume ka lang na mahal ka rin niya. Even if you are dying to tell her you love her, you can't. Because you're not sure if she'll like it. Baka mapahiya ka lang. This stage will always make you wonder where you are in the relationship. Or if there is a relationship at all.

Pangatlo, what if you become attached too much? What if you have invested all your emotions and this person hasn't? What if you remain faithful to her, not entertaining other gals, only to find out that she is seeing other guys?

Isa pang downside ng pseudo-relationships, it is fleeting. When a disagreement sets in, or when one of you gets cold, then that would be the end of it. Unlike in a serious relationship, hindi mo alam kung saan ka lulugar sa isang pseudo-relationship. Wala kang pinanghahawakan. Kasi sa pseudo-relationship, there is no "us." Meron lang "you and me," hindi "us."

Buti sana kung pseudo-pain din lang ang mararanasan mo. Kaso, hindi eh. Real pain. And usually, kahit tapos na ang pseudo-relationship, hindi mo maiwasan umasang one day, may karugtong pa rin iyun. And you will be miserable, hoping to bring back what you used to have, only to find out eventually that the girls is in another pseudo-relationship with somebody else.
Ang hirap, ano? You agreed to this kind of set up for fun and then you'd end up hurting yourself in the process.

Pero puwede naman maiwasan ang pain eh. Puwede naman na hindi mo muna isipin ang future and just enjoy the feeling, without thinking of the consequences.

But if you are certain that you are going to hurt yourself in the process, kailangan mo mamili. You can be happy and live the moment without worrying what would happen next. Or you can stop settling with pseudo-relationships and wait for the real thing.

When I was younger I had a friend in a pseudo-relationship with an unavailable guy, I told her, "Sige, kung ayaw mong magpapigil, bahala ka. Magpakasaya ka. Pero huwag kang iiyak-iyak pagkatapos, dahil tatadyakan kita."

Ang bottom line lang naman, kung magpapasaya sa iyo, gawin mo. Ihanda lang natin ang sarili sa consequence. Dahil ang "parang kayo pero hindi" stage ay bihira daw nagiging totoo. Usually, hanggang doon lang siya… almost, but not quite.

Thursday, August 9, 2007

Bakit Mahilig Ang Lalaki Tumingin Sa Boobs At Pwet

MRT. Bus. Jeep. Mall. Classroom. Office. Bar. Kahit saan ka yata pumunta, makakakita ka ng isa o grupo ng mga lalake na matitigilan at mamamangha sa presence ng isang babae (minsan ex-lalake) na may malaking boobs o magandang hugis ng pwet. May mambabastos, may mapapangiti, may mapapatitig, at ang karamihan ay gagamit ng kanilang "pornographic memory" para magamit pag-uwi sa bahay.
May isa akong nakilalang babae na malaki yung boobs, 36C. Naiinis siya kasi lahat ng kausap niyang lalaki hindi maka-maintain ng eye-to-eye contact. Isa na ako dun sa mga lalaking yon. Dati naman kasama ko yung girlfriend ko. Nag-away kami dahil hindi ko namalayan na nasundan ko pala ng tingin yung isang babaeng mala-Jennifer Lopez ang likod. At nang minsang nakasakay ako sa bus at walang maupuan, hindi ko mapigil lingunin nang lingunin ang cleavage nung isang nakaupo.
Dito ako napatigil at napaisip. Manyak ba ako?
Ano nga ba ang dahilan kung bakit mahilig tumingin ang lalaki sa boobs at pwet ng babae? Tsaka bakit halos lahat ng lalaki, hindi lang ako? Bakit madaming nagpapalaki ng boobs para mapansin lang? Bakit prerequisite ang hugis ng katawan para masabi mong maganda talaga ang isang babae?
Sa paghahanap ng mga kasagutan sa mga tanong na ito, sinubukan kong mag-search sa Google. Maniwala kayo sa akin, mahirap maghanap ng kasagutan sa tanong na "Why men love looking at big breasts" sa internet. Hindi kasagutan ang ibibigay sa yo kundi mga links sa porn sites. Buti na lang may kakilala ako na nagsabi sa kin na tumingin sa "evolutionary psychology". Evolution as in Darwin, Psychology as in Freud.
Ayon sa mga sites at forums na nagdi-discuss ng evolutionary psychology, iisa lang ang direction ng evolution. Ito ay ang pag-maximize ng chances sa survival. Ang lalaki ay pipili ng babae na makakapag-ensure ng survival ng kanyang offspring, at ang babae naman ay pipili ng lalake na makakapagbigay ng magandang genes.
Hindi na ako nagtataka kung bakit ang mga babae ngayon ay tumitingin agad sa CAR-acter at sa PESO-nality ng lalaki. Ito ay rooted sa mga ninuno natin na ang pinakamagaling na lalaki sa isang tribe ay ang pinakamaraming maiuuwing game mula sa hunting nila. Natural na sa babae ang maghanap ng isang "provider".
Gayun din na ang fixation ng lalaki sa malalaking boobs ay rooted daw sa idea na ang mga ito ay makakapagbigay ng "nourishment and sustenance". Kapag malaki ang boobs, mas malaki ang chances ng survival ng offspring. Ang pagtingin naman sa pwet ay natatagpuan din sa ating mga kapatid na primates, specifically ang mga chimpanzees, na kung saan pag "available for sex" ang isang babaeng chimp, inilalapit nya ang kanyang pwet sa head monkey para lamas-lamasin, kurut-kurutin, at amuy-amuyin. Pag nagustuhan ito ng alpha male monkey, doon sila magse-sex. Nakakatawa kung iisipin, pero ang pagtingin ko pala sa boobs at pwet ay bahagi lang ng aking nature as a male. Ika nga ng tatay ni Jim sa American Pie, "it's a perfectly natural thing". Kung totoo ito, bakit masama ang tumingin? Tingin lang naman e. Walang hawak, walang hipo. Tingin lang.
Siguro nga, kultura lang ang nagpabago ng perspective natin sa natural urge na ito. Dahil sa relihiyon, ang pagtingin sa katawan ng babae ay nilagyan ng label na "pagnanasa". Dahil sa media, ang mga artistang babae na maganda ang boobs at pwet ay tinatakan na "sex symbol" o "pantasya ng bayan". At dahil sa marketing, ang liposuction, breast enhancement, at kung anu-ano pang retoke sa katawan ay ginagawa "to enhance the self confidence of a woman". Ang mga revealing na bra, ang mga push-up bra, ang mga binebenta sa TV na breast creams, yung cycling shorts na nage-enhance ng butt cheeks, ay tinatatakan na "personality enhancement apparel/tools".
At shempre, ang mga lalaking katulad ko na tumitingin lang ay tinatatakan na "manyak".

######

Tuesday, August 7, 2007

Pagpapalibog ng Katha

Parang pakikipagromansa ang pagkatha.
Ang mga titik ay gawing sundot sa kiliti ng mambabasa. Ang mga salita'y dapat maging tila batubalaning humihigop ng diwa. Bawat pangungusap ay kailangang maging tila mga indayog na naghahatid ng ligaya. Maging ang mga patlang at tuldok ay dapat na humantong sa kaganapan ng katha. At higit sa lahat, kailangang masustansiya ang katas ng panulat.
Sa simula, titigan ang napupusuang paksa. Sikaping suyurin at alamin ang bawat aspeto nito.
Mahalagang maging suwabe ang unang mga haplos. Bawat dampi ay dapat maghatid ng kiliti at magpasidhi ng pagnanasang basahin ang iyong katha. Laruin ang kanyang isipan, ngunit huwag na huwag isipin ang siya'y paglaruan. Hangga't maaari ay magbahagi ng maaari niyang matutunan, lalo na kung siya'y baguhan. p>Isang pag-atake ang pagsusulat--dahil kung hindi, tila ito lantang gulay na walang anumang epekto sa mambabasa. Kaya naman kailangan siyang ihanda sa iyong pagsalakay. Maging kapanapanabik! Dapat niyang abangan ang mga kasunod mong ibabahagi.
Kapag nahuli mo na ang kanyang kiliti, at nakuha mo na ang kanyang buong atensiyon, pati na rin kanyang imahinasyon, saka madiing itarak ang iyong panindigan at hayaang pumulandit ang iyong punto sa pinapaksang usapin. Lunurin siya sa makatas na ideyang makapagpapabago o makapagpapatibay sa kanyang pananaw. Hayaan siyang maglunoy sa kasukdulan ng iyong panitik.
Kapag nagawa mo ito, ang iyong mambabasa'y muli at muling babalik sa iyo.

Monday, August 6, 2007

Gusto Mo Ba Talagang Pumuti?

Isang araw, habang ako'y nakasakay sa isang sasakyang pampubliko ay mayroong magkumareng nasa aking harapan na nagkukuwentuhan. At siyempre pa, hindi ko na naman naiwasang makinig sa kanilang pinag-uusapan [madalas kasing ganoon kapag ika'y nakaupo lang at walang ginagawa habang nagco-commute]. At naaliw ako sa kanilang paksa. Minsan talaga'y hindi mo akalain, pero may mga natututunan ka mula sa mga taong hindi mo naman kilala. Napag-isip nila ako sa kanilang mga argumento, at ito nama'y nais kong ibahagi sa iyo.

Pinag-uusapan nila ang tungkol sa pagputi. Sa ating henerasyon ay naglipana ang mga produktong pampaputi ng ating mga kutis. At nakakaaliw makita kung paano nila ina-advertise ang mga nasabing produkto. Kesyo hindi ka raw papansinin ng mga kalalakihan kung hindi ka maputi [kadalasan kasi'y mga babae ang mga bida sa mga patalastas na ito]. Madalas ay nakakakita tayo sa mga patalastas ng mga lalaking nililingon ang mga kababaihang ubod ng puti gawa ng mga skin whitener na ito. Ngunit nagkakamali ka kung sasabihin mong ang mga babae lang ang may nais na paputiin ang kanilang mga sarili. Mayroon nang isang patalastas na may itinatampok na lalaking humirit ng ganito -- "Sabi ng barkada ko, Wow Pare! Pumuputi ka a! Ang sabi ko naman e di mag-[pangalan ng produkto] na rin kayo!"

Kita mo nga naman ano... Bakit kasi nais talaga nating pumuti? Hindi ba tayo maaaring maging kuntento na lamang sa ating katutubong kulay na kayumanggi?

Medyo obvious naman ang kasagutan sa tanong na ito... Nais nating pumuti dahil ang kaputian ay kasama sa ating konsepto ng kagandahan. 'Wag kang mag-alala, hindi pa kita babanatan ng mga argumento sa aesthetics at sa kung ano ba talaga ang pilosopiya sa likod ng kagandahan. Nais ko lamang ibahagi ang isang punto na obvious rin talaga pero hindi pa rin natin matalunton...

Imposible tayong pumuti!

Dahil nga nandito tayo sa tropikal na bansang ito, likas lamang sa ating kutis na maging kulay kayumanggi. Ang tawag rito ng mga siyentipiko ay "adaptation." Ang ating kutis ay nag-aadapt sa kung ano ang meron sa ating kapaligiran. At dahil nga mainit ang sikat ng araw dito sa ating bansa ay kinakailangan ng kutis natin ng melanin na siyang pumoprotekta sa ating balat at siya ring nagbibigay ng pigment o kulay rito.

Kaya't kahit na anong pilit nating pumuti tayo, kahit pa pumuti man tayo, ito ay panandalian lang. Dahil tayo ay nasasailalim pa rin sa parehong klase ng klima na siyang magpapabalik ng ating natural na kulay.

Ang solusyon lamang kung desidido ka talagang pumuti ay maghanap ka na ng lunggang pagtataguan mo o magsuot ka ng maraming damit na pantakip upang manatili ang kaputian mo. Ngunit kung gagawin mo naman iyon ay hindi mo rin makakamit ang pagiging head-turner na inasam-asam mo.

Minsan talaga ay hindi lang marunong makuntento ang tao. Kung sisilip tayo sa kabilang bahagi ng mundo, ang mga 'Kano naman ay nangangarap na magkaroon ng tan. Isipin mo yun? Para bang gusto natin ng kulay nila at gusto nila ang kulay natin.

Siguro'y sadyang ganito lang talaga ang tao. Mahilig mainggit, inaasam-asam ang mga bagay na wala sa kanya ngunit kapag nasa iyo na ay nawawalan ng halaga.

Bakit ba kasi hindi natin mabigyan ng halaga kung ano ang meron tayo?

Bakit ba kasi hindi natin tanggapin kung ano talaga ang pagiging Pilipino?

Bakit ba kasi kinakailangan nating ipagkait sa ating mga sarili ang sarap ng pakiramdam ng pagkakaroon ng sariling pambansang pagkakakilanlan sa pamamagitan ng ating kayumangging kulay?

At bakit ba hindi natin maamin na maganda rin naman talaga ang pagiging madidilim.

Bakit nga ba?

######